Taha Akyol’a cevap ( 2 ) ve Taha Akyol’un cevabı

6 10 2009

Taha Akyol Milliyet 06 Ekim 2009

SAYIN Şükrü Elekdağ, cevabi yazıma cevap gönderdi; şöyle:

“Sayın Akyol 26 Eylül tarihli ‘Şükrü Elekdağ’a cevap’ başlıklı yazısında, şu görüşü ileri sürüyor: ‘Protokoller, elektrikli konularda diplomaside çok defa yapıldığı gibi sağ kulağa sol elle işaret etme üslubuyla kaleme alınmıştır.’

Evet, diplomaside böyle bir yönteme bazı özel durumlarda başvurulabilir. ‘Deliberate ambiguity’, yani ‘bilinçli muğlaklık’ denilen yöntemde, üzerinde tam mutabakat sağlanamayan bazı konular, iki tarafın da kendi lehlerine yorumlayacağı bir şekilde kaleme alınır. Ancak, ‘bilinçli muğlaklık’ yöntemine, daha ziyade, marjinal nitelikte olan ve ileride üzerinde uzlaşma sağlanabileceği umut edilen sorunların, anlaşmanın bütününü tehlikeye düşürmemesi için başvurulur.

Böyle bir yöntemi, Türkiye ile Ermenistan arasındaki sorunların çözümünü öngören bir anlaşmada uygulamak gayet hatalı olur. Çünkü, bu konularda, Ermenistan cenahında derin ve marazi saplantılar vardır. Daha da kötüsü, Ermenistan Bağımsızlık Bildirgesi ve Anayasası’nda belirtilen ulusal hedefler bu saplantılarla özdeşleşmiştir. Böyle bir ortamda, ‘bilinçli muğlaklık’ yöntemine başvurulması, uzlaşma sürecini tehlikeye atacağı gibi, Türkiye’nin ulusal çıkarları açısından da ciddi sakıncalar doğurur.

Türkiye’ye Nahçıvan’ın statüsünün korunması hususunda garantörlük hakkı veren Kars Antlaşması’nın protokollerde belirtilmemiş olmasının, Türkiye açısından çok ciddi bir hukuki zemin kaybına yol açmış olduğunu vurgulayalım. Sayın Akyol, bu garantörlüğün Türkiye’ye müdahale hakkı vermeyip ‘siyaseten savunma hakkı veren bir garantörlük’ olduğunu iddia ediyor. Bu iddia yanlış ve mesnetsizdir. Çünkü Moskova Antlaşması’nın 3. maddesi Türkiye’ye Nahçıvan’ın hem statüsünün, hem de sınırlarının değişmezliğini koruma hakkını veriyor.

Nitekim, Ermeni kuvvetlerinin Karabağ’dan sonra Nahçıvan’a da saldırmaları üzerine 18 Mayıs 1992’de Başbakan Demirel başkanlığında toplanan hükümet, garantörlük hakkı bazında Ermenistan’a uyarıda bulunma kararı almış ve Başbakan Yardımcısı Erdal İnönü Ermenistan Dışişleri Bakanı Raffi Hovanisyan’ı arayarak, Türkiye’nin, Ermenistan’ın Nahçıvan’ı işgaline ve sınırlarını değiştirmesine izin vermeyeceğini ve böyle bir hareketin sonucunun Ermenistan için ağır olacağını belirtmiştir. Konunun TBMM’de görüşülmesinde de Türkiye’nin garantörlük hakkının, Nahçıvan’ın statüsünü ve sınırlarının değişmezliğini gereğinde kuvvet kullanılarak korunmasını öngördüğü teyit edilmiştir.

Krizin aşılması ve Nahçıvan’ın işgali, Türkiye’nin bu hukuki temele dayanarak gösterdiği direnç sayesinde sağlanmıştır. Bu durumda, Sayın Akyol’dan bir başkası, Türkiye’nin Nahçıvan üzerindeki aktif garantörlük hakkını sorgulasaydı, kendisinden bu tutumuyla hangi değirmene su taşıdığını sorardık. Ancak, ulusal çıkarlara duyarlılığı tartışma konusu yapılamayacak bir kişi olarak, Sayın Akyol’un Türkiye’nin Nahçıvan üzerindeki aktif garantörlük hakkını çürütmeye yönelik bir görüşü savunmasını anlamamız mümkün değil.

Elekdağ’a cevap

Sayın Elekdağ’ın temel tezi, Kars Antlaşması’nın ve sınırımızın Protokoller’de Ermenistan tarafından tanınmadığıdır. Halbuki 1. Protokol’de, hem “sınırların dokunulmazlığı” hem “iki ülke arasındaki mevcut sınıra ilişkin uluslararası anlaşmalar”ın tanındığı açıkça yazılıdır.

Bu eğer Kars Antlaşması değilse nedir?! Elekdağ’ın uzun cevabi yazılarında bu sorunun cevabı yok!

Nahçıvan’daki garantörlüğümüzü doğru anlatmak için Kıbrıs’ı ve Nahçıvan’ı düzenleyen anlaşmaların ilgili maddelerini yan yana yazmak gerekirdi. Türkiye’nin Nahçıvan’ın statüsünü koruması, Türkiye’nin toplam gücüyle ilgilidir; 1992’de yaptığımız budur.

Aslında, politize olmamış bir diplomatın bu konuları nasıl analiz edebileceğine dair öğretici bir örnek, Sayın Büyükelçi Özdem Sanberk’in “Barış Diplomasisi” başlıklı makalesidir. (Bkz. Radikal 14 Eylül)

Taşnakçılarla Diaspora’nın Protokoller’e şiddetle karşı çıkarak “Ermeni davasına ihanet” olarak nitelemesi, hangi değirmene su taşımaktan kaçınmak gerektiği konusunda bir fikir verecek niteliktedir. Nokta.

Reklamlar

İşlemler

Information




%d blogcu bunu beğendi: